Reklam

Dünya diyabet günü: sessiz ilerleyen bir hastalığa karşı farkındalık

Reklam

Dünya diyabet günü her yıl 14 Kasım’da kutlanarak dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen diyabet hastalığına farkındalık yaratmakta. Uluslararası Diyabet Federasyonu (IDF) ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından desteklenen bu özel gün, diyabetin yalnızca kan şekeri yüksekliğinden ibaret olmadığını, yaşamın birçok alanını etkileyebilen kronik bir sağlık sorunu olduğunu hatırlatıyor.

dünya diyabet günü

Uluslararası Diyabet Federasyonunun (IDF) 2025 yılında yayımladığı 11. Diyabet Atlası verilerine göre, 2024 yılı itibarıyla dünya genelinde 20-79 yaş aralığındaki yaklaşık 589 milyon yetişkinin diyabetle yaşadığı bildirilmiştir. Bu rakam, ilgili yaş grubundaki nüfusun %11,1’ine karşılık gelmektedir. Türkiyede ise aynı yaş grubunda yaklaşık 9,6 milyon diyabet hastası bulunduğu açıklanmıştır. Dünya diyabet günü kapsamında paylaşılan bu veriler, diyabetin küresel ölçekte ne kadar önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu göstermektedir.

Reklam
Reklam

Besinlerle alınan karbonhidratlar sindirim sırasında glikoza parçalanarak kana karışır. Kan şekerinin yükselmesiyle pankreasın beta hücreleri insülin salgılar hale gelir. İnsülin, glikozun özellikle kas ve yağ hücrelerine alınmasını sağlayan önemli bir hormonudur. Böylece hücreler ihtiyaç duydukları enerjiyi elde edip kandaki glikoz seviyesi de dengelenirken diyabette ise bu mekanizma bozulur.

Yani kısaca diyabet, vücudun kan şekerini düzenlerken insülin hormonunu yeterince üretememesi veya üretilen insülini etkili biçimde kullanamaması sonucu ortaya çıkmaktadır. Belirtileri ise sürekli su içme isteği, sık idrara çıkma, kilo kaybı, yorgunluk ve bulanık görme olarak bilinmektedir.

En yaygın türleri TİP1 ve TİP2 diyabettir. TİP1 diyabet, bağışıklık sisteminin pankreastaki insülin üreten beta hücrelerine zarar vermesiyle gelişirken, TİP2 diyabet ise, hücrelerin insüline karşı duyarsızlaşması ile birlikte zamanla pankreasın insülin üretim ihtiyacını karşılayamaz haline gelmesi sonucu glikozun kanda birikmesine sebep olmasıdır. Bu durum uzun süreler belirgin bir şikayet vermeden de ilerleyebilmektedir. Ayrıca Türkiye’deki diyabetli bireylerin yaklaşık %45’i henüz hastalığının farkında değildir. Mevcut eğilimin devam etmesi durumunda ise dünya genelindeki diyabetli yetişkin sayısının 2050 yılında 853 milyona (%14,1) ulaşacağı öngörülmektedir. Bu verilerle birlikte diyabetle mücadelede erken tanı, 3-6 ay arası düzenli sağlık kontrolleri ve kan şekeri ölçümleri farkındalık çalışmalarının önemini bir kez daha ortaya koymaktadır.

Reklam

Gebelik döneminde ortaya çıkan gestasyonel diyabet de diğer önemli diyabet türlerinden biridir.

Kontrol altına alınmayan diyabet; kalp- damar hastalıkları, böbrek hasarı, görme kaybı ve sinir sistemi sorunları gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Özellikle TİP 2 diyabet için dengeli beslenme, düzenli fiziksel aktivite, ideal vücut ağırlığının korunması ve hekim tarafından belirlenen tedaviye uyum, hastalığın yönetiminde önemli bir hususdur.  Ayrıca diyabet gibi kronik hastalıkların erken teşhisinde teknolojik gelişmeleri de unutmamak gerekir. (bknz: Giyilebilir Teknoloji)

Reklam

Diyabet, yalnızca bireysel bir sağlık sorunu değil, giderek büyüyen küresel bir halk sağlığı meselesidir.

Reklam

Her yıl 14 Kasım’da gerçekleştirilen Dünya Diyabet Günü, bu konuda toplumsal bilinci arttırmayı ve diyabetle yaşayan bireylere destek olmayı amaçlamaktadır. Bu sebeple mavi halka ile simgelenen bu farkındalık hareketi diyabetle mücadelede küresel dayanışmayı temsil eder. Unutulmamalıdır ki diyabetle mücadelede en güçlü adımlardan biri, hastalığı tanımak ve belirtilerini göz ardı etmemektir. Çünkü bazen küçük bir kontrol, gelecekte oluşabilecek büyük bir sağlık sorunlarının önüne geçebilir. 

Reklam


Kaynak
IDF Diabetes Atlas 2025 – Küresel Veriler https://diabetesatlas.org
IDF Türkiye Diyabet İstatistikleri
IDF 11. Diyabet Atlası 2025
American Diabetes Association (ADA), Standards of Care in Diabetes.

Bu içeriği paylaşın
Reklam
Reklam

Yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

×
Yukarı Çık
Reklam