Deniz biyologlarının  yaptığı yeni araştırmalar, şimdiye kadar çözülmemiş olan temel bir bilmeceye yanıtlar sunuyor: çoğu değilken neden bazı balıklar sıcak kanlıdır?

Kendi vücut sıcaklıklarını düzenleyebilen (sıcak kanlı, endoterm) balıkların daha hızlı yüzebildikleri, ancak daha geniş bir sıcaklık aralığına sahip sularda yaşamadıkları ortaya çıktı.

Bu nedenle araştırma, sıcak kanlı olmanın evrimsel avantajına ilişkin ilk doğrudan kanıtlardan bazılarını sağlarken, aynı zamanda kötü şöhretli beyaz köpekbalığı ve hızlı mavi yüzgeçli orkinos gibi türlerin de değişen küresel değişimlere karşı da aynı derecede savunmasız olduğunun altını çiziyor.

Sırt yüzgecine bağlı bir biyolog paketi ile yüzeyde yüzen bir kaplan köpekbalığı (Galeocerdo cuvier).  Credit: Diego Camejo (Beneath the Waves).

Functional Ecology dergisinde yayınlanmış araştırma makalesinin ilk yazarı olan Lucy Harding “Bilim adamları uzun zamandır tüm balıkların soğukkanlı olmadığını biliyorlar. Bazıları vücutlarının bazı kısımlarını etraflarındaki sudan daha sıcak kalabilmeleri için ısıtma yeteneğini geliştirdiler, ancak bu yeteneğin ne gibi avantajlar sağladığı belirsizliğini koruyor. Bazı bilim insanları sıcak kanlı olmanın daha hızlı yüzmelerine izin verdiğine inanıyordu.  Çünkü daha sıcakta kaslar daha güçlü olma eğilimindeydi. Diğer bilim insanları ise daha geniş bir sıcaklık aralığında yaşamalarına ve dolayısıyla iklim değişikliğinin bir sonucu olarak okyanus ısınmasının etkilerine karşı daha dirençli olmalarına izin verdiğine inanıyordu.”


Lucy ve uluslararası işbirlikçi ekibi, mevcut veritabanlarının yanı sıra vahşi köpekbalıkları ve kemikli balıklardan veri toplayarak bu iki olasılığı değerlendirdi.

Yakaladıkları hayvanların yüzgeçlerine biyolog cihazları taktılar.  Balıkların habitatlarında karşılaştığı su sıcaklıkları, balıkların günün büyük bölümünde yüzdüğü hızlar ve balıkların yüzdüğü suyun derinlikleri gibi bilgileri topladılar.

Sırt yüzgecine bağlı bir biyolog paketi ile yüzeyde yüzen beyaz bir köpek balığı (Carcharodon carcharias). Bu paket sıcaklık, yüzme hızı, derinlik, vücut hareketi ve video çekimlerini kaydeder. Cedit: Andrew Fox.

Sonuçlar, sıcak kanlı balıkların soğuk kanlı akrabalarından yaklaşık 1,6 kat daha hızlı yüzdüğünü, ancak daha geniş sıcaklık aralıklarında yaşamadıklarını gösterdi.

Trinity Doğa Bilimleri Okulu’nda Zoolojide Yardımcı Doçent olan Nick Payne şunları söyledi “Sıcakkanlı balıkların daha yüksek yüzme hızları yırtıcılık ve göç gibi konularda muhtemelen onlara rekabet avantajı sağlıyor. Ek olarak ve önceki bazı çalışmaların ve görüşlerin aksine, çalışmamız bu hayvanların daha geniş sıcaklık aralıklarında yaşamadıklarını gösteriyor. Bu da okyanus ısınmasının olumsuz etkilerinden eşit derecede risk altında olabileceklerini gösteriyor. Bunun gibi bulgular oldukça ilginçtir. Sonuçlar tehdit altındaki hayvanlar için gelecekteki koruma çabalarına yardımcı olabilecekleri için çok önemlidir.”

Kaynak

  1. https://doi.org/10.1111/1365-2435.13869
  2. Why are some fish warm-blooded? Predatory sharks gain speed advantage. (2021). Retrieved 1 July 2021, from https://phys.org/news/2021-07-fish-warm-blooded-predatory-sharks-gain.html
Bu içeriği paylaşın
Yazar hakkında

Çağla Berrin Işıldar

Marmara University, Biologist

Yorumlar

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.