Cantil adı verilen yatay kollar, yalnızca belirli büyüme koşullarında ortaya çıkıyor!

Bulunan yeni organ Cantil, Development dergisinde bilim dünyasına duyuruldu. Cantil, Arabidopsis’in ana gövdesinden çıkan ve çiçeğin tabanına giden küçük sap olan pedisel için destek görevi yapan yatay bir koldur. Bitkinin ana gövdesinden uzanan kısım, konsol olarak bilinen yapısal desteği andırdığı için araştırmacılar organa “cantils” adını verdiler.

Görsel.1: Arabidopsis thaliana

Daha önce fark edilmemiş olan Arabidopsis organı için araştırmacılar yalnızca belirli koşullar altında, özellikle de gündüz saatleri kısa tutulduğunda oluştuğunu söylediler. Bitkiler bahardan yaza geçerken daha uzun günler yaşarlar ve çiçek üretmeye geçerler. Cantil, bahar benzeri koşullar ve dolayısıyla çiçeklenmeler geciktiğinde yani bitkilerin yaz aylarında gördükleri 12 veya daha fazla saatin aksine, günde sadece sekiz ila 10 saat güneş ışığı aldığı yetiştirme koşullarında ortaya çıkan bir organ olduğu belirtildi.

Peki, Arabidopsis’in  yeni organı nasıl bu kadar uzun süre araştırmacıların gözünden kaçabildi ?

Bazı araştırmacılara göre bu organın geç fark edilmesinin sebebi Arabidopsis’i inceleyen laboratuvarların genellikle çiçeklenmeyi teşvik etmek için daha uzun günler ve bazı hızlı büyüyen türlerini kullandıklarından, Cantil yetişme yeteneklerini kaybetti. Bu da onları laboratuvarda fark edilmesini nadir hale getirdi.

Görsel.2: Yeni tanımlanan cantil, bu Arabidopsis thaliana türünün
gövdesinin sol tarafından çıkıntı yapan yatay koldur.
FOTOĞRAF TİMOTHY GOOKİN, PENNSYLVANİA EYALET ÜNİVERSİTESİ

Cantil’ in Fark Edilişi

Timothy Gookin, ilk olarak 2008 yılında Pennsylvania Eyalet Üniversitesi’nde bitki biyoloğu Sarah Assmann’ın laboratuvarında çalışırken cantilleri fark etti. Daha sonra doktora sonrası araştırmacı olan Gookin, Az saat ışıkla büyümeye bırakılınca kuruyan Arabidopsis’in mutantlarını kullanarak yaşlanmanın nasıl gerçekleştiğinin genetiğini araştırıyordu.
Ancak araştırması ilerledikçe, Gookin cantilleri tekrar tekrar gördü ve laboratuvar çalışması için manipüle edilmemiş bazı vahşi Arabidopsis türlerini incelemeye başladı. Yapıları ilk kez kısa gün koşullarında yaprakları solmuş bitkiler ile deney yaparken fark etti. Daha sonraki araştırmalarında, cantillerin işlevi ve cantil oluşumunda yer alan birkaç geni tespit etti. Cantillerin tesadüf olmadığını, Arabidopsis’in biyolojisinin daha önce kimsenin fark etmediği bir parçası olduğunu kabul etti !

Cantil Nasıl Büyüyor?

Gookin, genetik olarak cantilleri neyin işaretlediğini bulmak için hala çalışmalarına devam ediyor ancak şu ana kadar üç önemli keşif yaptı. Birincisi, bitkilerin çiçek oluşumunda hayati bir rol oynayan FLOWERING LOCUS T adlı bir gen, kantillerin oluşmasını tetiklediğini buldu. İkincisi, hücrelerin dış sinyalleri almasına yardımcı olan G-proteinleri adı verilen baskılayıcı moleküllerün kantil oluşma ihtimalini artırabileceğini gördü.

Üçüncü olarak ERECTA adlı bir bitki geninin, kantiller için bir ana anahtar görevi gördüğünü anladı. ERECTA genini devre dışı bırakıldığında diğer genlerin ne yaptığından bağımsız olarak kantiller’in oluşamayacağını söylüyor. Kırık ERECTA genlerine sahip Arabidopsis bitkileri, laboratuvarda özellikle iyi yetişir, ekstra desteğe ihtiyaç duymadan güçlü ve düz büyür, dolayısıyla genin adı buradan gelir. Bu sağlam türler Arabidopsis araştırmasının temel dayanağı olarak görülür. Bu da birçok bilim insanının hiç kantil gelişmeyen bitkilerle çalıştığı sonucunu çıkarır.

Görsel.3: Arabidopsis thaliana

Kaynak.1 Kaynak.2
Görsel.1 Görsel.2 Görsel.3

Bu içeriği paylaşın
Yazar hakkında

Öykü Özkul

Marmara Üniversitesi Biyoloji Bölümü 3.sınıf lisans öğrencisiyim. Marmara Üniversitesi Biyolojik Bilimler Kulübü Yönetim Kurulu'nun sekreteri olarak aktif rol almaktayım. Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün ''Dünyada her şey için, medeniyet için, hayat için, muvaffakiyet için en hakiki mürşit ilimdir , fendir. İlim ve fennin haricinde mürşit aramak gaflettir, cehalettir, dalalettir.'' sözünü benimsemiş, ülkem adına iyi bir bilim insanı olmak için çalışıyorum.

Yorumlar

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.